Ljospost

Gallerirommet til Entrée er lite, men høgreist, og kunstnar Marthe Minde utnyttar seg fullt ut av rommet sine kvalitetar. Frå veggane heng det kvite, lange rullar med wenzhou-papir. Med sirleg skrift står det utrekningar og notata frå prosessen og konstruksjonen av verket. Sjølve installasjonen består av to lykter, den eine heng høgt oppe under eit takoverheng, medan den andre står på ei plate av skifer.

Frå taket heng det trådar i eit jamt mønster, men sjølve trådane har ei ujamn overflate. Det gjev ein taktil kvalitet som minna om skoddete, våte kveldar. Tett regn som lagar strålar av stipla linjer, og langt der inne skimtar ein det glødande ljoset. For inst inne ligg lykta med eit bølgete, tjukt oransje glas. Kring lykta er det tjukke grove trådar som snirklar seg kring glaset. Som grå meitemarkar som tvinnar eit ujamt mønster.

Ljostpost er den fyrste separatutstillinga til Marthe Minde i Bergen. Foto: Øystein Klakegg

Marthe Minde vart på masterstudie på Kunsthøgskolen i Oslo tildelt Norske Kunsthåndverkere sin studentpris for sin vevde rominstallasjon «Trappene heime». Her tok ho også tak i eit minne, ein skugge frå barndommen og forvandla det til ei transparent trapp. Til trådar av steg, som romma tunge steg og tunge tankar, trampande barneføter og glad latter. Det går ein raud tråd frå verket frå studietida til den vevde installasjonen på Entrée. For det er heimstaden Arna utanfor Bergen som prega tanken bak kunstprosjektet. Ho vev saman barndomsheimen med naturmateriale, og viser oss også gjennom denne installasjonen sine minner og fortidas historier.

Gallerirommet til Entrée er lite, men høgreist, og kunstnar Marthe Minde utnyttar seg fullt ut av rommet sine kvalitetar. Foto: Øystein Klakegg

Det organiske står i kontrast til dei skarpe kantane av glasruta, naturen som blandar seg med ljoset. Men like mykje står verket i motsetnad til gata utanfor med sine reklameskilt og travle, vandrande bein. Konstruksjonen står der som noko arkaisk og evig mot det tilsynelatande midlertidige på utsida. Minde sine vevde skulpturar får tankane til å gå til slutten av 1800-talet, til røykfylte gater, til dansande ljoskjelder i mørke.

Eg likar trådane ho trekker tilbake i tid. Ho nemner Frida Hansen sin transparent-teknikk som ein inspirasjonskjelde, men like tydeleg er idégrunnlaget hennar i bruken av plantar, farging og spinning. Materialet er handspunnen, svart spælsauull, ho brukar glas frå gamle gravlykter, gran-kvae, takstein og skifer. Det naturlege og handfaste, tradisjonar og stemmer frå fortida som rettleiar og guidar. Verket vert i sin bruk av teknikk og materiale også ei tidsreise bakover i tid.

Sjølve installasjonen består av to lykter, den eine heng høgt oppe under eit takoverheng, medan den andre står på ei plate av skifer. Foto: Øystein Klakegg

Men og alle tankane og assosiasjonane ho opnar opp for oss som går inn i hennar trådunivers. For kva ville eg ha fanga av mine barndomsminne i eit nett av tråd? Kva ville eg ha gøymt i mine trådar? Pappa som les Jakob Sande-dikt, mamma som spelar Elvis og lukta av appelsinar. Iskalde vintrar og kjensla av grove ullstrømper under dongeri. Turar på hesteryggen med kalde tær, varm og mjuk kattekropp som smyg seg langs berre leggar. Pålestikk og åretak, skrivemaskin og gule Stihl-drops. Benken på kjøkkenet og utsikt mot fuglebrett og naboens sauer. Endelause somrar og grønt gras, sikkert meir regn enn eg hugsar. Fossebading, sukkererter, klatring i tre og grus i sår. Vi reiser saman mot lyden av grashopper på natta og våt badedrakt mot ein kvit plaststol, sol i panna og klor i nasen.

Eg opnar døra ut i frå gallerirommet. Vinden tek tak i trådane, og eg tenker at verket til Marthe Minde eigentleg høyrer til verda utanfor. Så vandrar eg heim frå utstillinga, går gjennom Skuteviken med sine fine, kvite trehus. Og der står dei spreidde utover: Dei gamle lyktene. Eg lurer på kva slags trådar mine born vil trekke ut i frå sine minner om ein barndom ein gong.